હવે છપાયેલી
પુસ્તક

અલીફાઝ ફરી જવાબ આપે છે

અલીફાઝ વિવેક છોડી દે છે. અયૂબનું પોતાનું મુખ જ તેને દોષિત ઠરાવે છે, અને સ્ત્રીથી જન્મેલો કોઈ શુદ્ધ નથી. તે દુષ્ટ માણસનું જાણીતું ચિત્ર દોહરાવે છે, કાનમાં ભયના અવાજ, ન ટકનારી સંપત્તિ, અને તેનો ઇરાદો એ છે કે અયૂબ તેમાં પોતાને જુએ.

અધ્યાય 15.

ત્યારે તેમાની અલીફાઝે જવાબ આપ્યો: “શું જ્ઞાની માણસે પવન જેવા જ્ઞાનથી જવાબ આપવો, અને પોતાનું પેટ પૂર્વના પવનથી ભરવું? a a v2 પૂર્વનો પવન એ રણનો દઝાડનારો લૂ હતો — જે આખા અયૂબના પુસ્તકમાં શૂન્યતા તથા વિનાશનું વારંવાર આવતું પ્રતીક છે. શું તેણે નકામી વાતોથી, એવા શબ્દોથી દલીલ કરવી જે કશા કામના નથી? પણ તું તો ઈશ્વરનો ભય દૂર કરી રહ્યો છે, અને ઈશ્વર સમક્ષ ધ્યાનમાં અડચણ ઊભી કરે છે. કારણ કે તારું પાપ તારા મુખને શીખવે છે, અને તું કપટીની જીભ પસંદ કરે છે. તારું પોતાનું મુખ જ તને દોષિત ઠરાવે છે, હું નહિ; તારા પોતાના હોઠ તારી વિરુદ્ધ સાક્ષી આપે છે. શું જન્મેલો સૌથી પહેલો માણસ તું છે? શું પહાડોની પહેલાં તને ઉત્પન્ન કરવામાં આવ્યો? શું તેં ઈશ્વરની સભામાં સાંભળ્યું છે? શું જ્ઞાન ફક્ત તારા પૂરતું જ મર્યાદિત છે? b b v8 “ઈશ્વરની સભા” એ આકાશી સભા છે જ્યાં ઈશ્વર પોતાના સ્વર્ગીય જનો સાથે અધ્યક્ષતા કરે છે — અલીફાઝ અયૂબના અંદરની જાણકારીના ઢોંગની મશ્કરી કરે છે. એવું શું તું જાણે છે જે અમે જાણતા નથી? એવું શું તું સમજે છે જે અમારામાંય નથી? અમારામાં પળિયાંવાળા તથા વૃદ્ધ પુરુષો છે, તારા પિતા કરતાંય મોટી ઉંમરના માણસો. શું ઈશ્વરનું સાંત્વન તારે માટે ઘણું નાનું છે, તને નમ્રતાથી કહેલો શબ્દ? તારું હૃદય તને કેમ ભમાવી જાય છે, અને તારી આંખો કેમ ચમકે છે, કે તું તારા આત્માને ઈશ્વરની વિરુદ્ધ ફેરવે છે, અને તારા મુખમાંથી એવા શબ્દો વહેવા દે છે? માણસ શું છે, કે તે શુદ્ધ હોય? સ્ત્રીથી જન્મેલો શું છે, કે તે નેક હોય? જો, ઈશ્વર પોતાના પવિત્ર જનો પર પણ ભરોસો રાખતા નથી, અને આકાશ પણ તેમની નજરમાં શુદ્ધ નથી; તો પછી જે ધિક્કારપાત્ર તથા ભ્રષ્ટ છે તે કેટલો ઓછો, જે માણસ પાણીની જેમ અન્યાય પીએ છે! હું તને બતાવીશ; મારું સાંભળ; મેં જે જોયું છે તે હું તને કહીશ, જ્ઞાની પુરુષોએ જે જાહેર કર્યું છે, પોતાના પિતૃઓ પાસેથી જે પામ્યા તે છુપાવ્યા વગર, જેમને એકલાને જ એ દેશ આપવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે તેઓમાં હજી કોઈ પરદેશી આવ્યો ન હતો. દુષ્ટ માણસ પોતાના સર્વ દિવસો પીડામાં તરફડે છે, નિર્દય માટે રાખેલાં સર્વ વર્ષો દરમ્યાન. ભયંકર અવાજો તેના કાનમાં ભરાય છે; તેની સમૃદ્ધિમાં વિનાશક તેના પર આવી પડે છે. અંધકારમાંથી તે બચી જશે એવું તે માનતો નથી; તલવારને માટે તે નિશાન કરાયેલો છે. તે રોટલી માટે ભટકે છે, પૂછે છે, ‘તે ક્યાં છે?’ તે જાણે છે કે અંધકારનો દિવસ પાસે જ છે. સંકટ તથા વેદના તેને ભયભીત કરે છે; યુદ્ધ માટે તૈયાર રાજાની જેમ તેઓ તેને હરાવી દે છે, કારણ કે તેણે ઈશ્વરની વિરુદ્ધ પોતાનો હાથ લંબાવ્યો, અને સર્વશક્તિમાનને પડકાર્યા, જાડી, મજબૂત ઢાલ લઈને હઠપૂર્વક તેમના પર ધસી ગયો; કારણ કે તેણે પોતાનું મુખ ચરબીથી ઢાંક્યું, અને પોતાની કમર ફરતે માંસ ચઢાવ્યું, તે ઉજ્જડ નગરોમાં વસ્યો, એવાં ઘરોમાં જ્યાં કોઈએ રહેવું ન જોઈએ, જે ખંડેરના ઢગલા થવાને તૈયાર છે. તે ધનવાન થશે નહિ; તેની સંપત્તિ ટકશે નહિ, અને તેની મિલકત દેશ પર ફેલાશે નહિ. અંધકારમાંથી તે બચશે નહિ; જ્વાળા તેની ડાળીઓ સૂકવી નાખશે, અને ઈશ્વરના મુખનો શ્વાસ તેને ઉડાડી લઈ જશે. તે શૂન્યતા પર ભરોસો ન રાખે, પોતાને છેતરતાં, કેમ કે શૂન્યતા જ તેનું ફળ થશે. તેની મુદત પહેલાં જ તેનું ફળ પૂરેપૂરું ચૂકવાશે, અને તેની ડાળી લીલી રહેશે નહિ. દ્રાક્ષાવેલાની જેમ તે પોતાની કાચી દ્રાક્ષ ખેરવી નાખશે, અને જૈતૂનના ઝાડની જેમ પોતાનાં ફૂલ પાડી દેશે. કેમ કે અધર્મીઓની સંગત વાંઝણી છે, અને અગ્નિ લાંચનાં ઘરોને ભસ્મ કરે છે. તેઓ ઉપદ્રવ ગર્ભમાં ધારણ કરે છે અને દુષ્ટતાને જન્મ આપે છે; તેઓનું ગર્ભાશય કપટ તૈયાર કરે છે.”