ਕੂਚ 23

23 ¹“ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਫੈਲਾਈਂ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖੋਟੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਗਵਾਹ ਨਾ ਬਣੀਂ।

²“ਤੂੰ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੀੜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਲੱਗੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈ ਕੇ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਲਈ ਗਵਾਹੀ ਦੇਈਂ, ³ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਦਾ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾ ਕਰੀਂ।

⁴“ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਬਲਦ ਜਾਂ ਉਹ ਦਾ ਗਧਾ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਭੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਕੋਲ ਮੋੜ ਦੇਈਂ। ⁵ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਗਧਾ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਾ ਛੱਡੀਂ—ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੀਂ।

⁶“ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੀਂ। ⁷ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀਂ; ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੀਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਵਾਂਗਾ।

⁸“ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਨਾ ਲਈਂ—ਇਹ ਸੁਜਾਖਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

⁹“ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਪਰਦੇਸੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਕਰੀਂ—ਤੂੰ ਪਰਦੇਸੀ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਿਸਰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇਸੀ ਸੀ।

ਧਰਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ

¹⁰“ਛੇ ਵਰ੍ਹੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਬੀਜੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਦੀ ਉਪਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰੀਂ, ¹¹ਪਰ ਸੱਤਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਹਲੀ ਛੱਡ ਦੇਈਂ ਅਤੇ ਵਾਹੇ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿਣ ਦੇਈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਖਾ ਸਕਣ; ਜੋ ਬਚ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਖਾ ਲੈਣ। ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਜ਼ੈਤੂਨ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕਰੀਂ।

¹²“ਛੇ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰੀਂ; ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਬਲਦ ਤੇ ਗਧਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਸਕਣ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਰਦੇਸੀ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਣ।

¹³“ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਭ ਬਾਰੇ ਚੌਕਸ ਰਹੀਂ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾ ਲਈਂ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੇ ਨਾ ਜਾਣ।

ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਿੰਨ ਪਰਬ

¹⁴“ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਰਬ ਮਨਾਈਂ। ¹⁵ਪਤੀਰੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਪਰਬ ਮਨਾਈਂ: ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਬੀਬ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਠਹਿਰਾਏ ਸਮੇਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਤੀਰੀ ਰੋਟੀ ਖਾਈਂ—ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖ਼ਾਲੀ ਹੱਥ ਨਾ ਆਵੇ। ^a a v15 ਅਬੀਬ ਬਸੰਤ ਦਾ ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਨਾਜ ਪੱਕਦਾ ਹੈ — ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨੀਸਾਨ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਰਾਏਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ। ¹⁶ਵਾਢੀ ਦਾ ਪਰਬ ਮਨਾਈਂ—ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫਲ—ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਣ ਦਾ ਪਰਬ ਮਨਾਈਂ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ¹⁷ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਭੂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ।

¹⁸“ਮੇਰੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦਾ ਲਹੂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਮੀਰੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਈਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਰਬ ਦੀ ਭੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦੇਈਂ।

¹⁹“ਆਪਣੀ ਭੋਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਲਿਆਈਂ। ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਹ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਿੰਨ੍ਹੀਂ।

ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਦੂਤ

²⁰“ਵੇਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਦੂਤ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾਵੇ ਜੋ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ²¹ਉਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੌਕਸ ਰਹੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਮੰਨੀਂ। ਉਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨਾ ਕਰੀਂ—ਉਹ ਤੇਰੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ^b b v21 ‘ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ²²ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣੇਂ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਸਭ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵਾਂਗਾ। ²³ਮੇਰਾ ਦੂਤ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਅਮੋਰੀਆਂ, ਹਿੱਤੀਆਂ, ਪਰਿੱਜ਼ੀਆਂ, ਕਨਾਨੀਆਂ, ਹਿੱਵੀਆਂ ਤੇ ਯਬੂਸੀਆਂ ਕੋਲ ਲੈ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿਆਂਗਾ। ²⁴ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਨਾ ਟੇਕੀਂ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਾਹ ਦੇਈਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦੇਈਂ। ²⁵ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਰੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰਕਤ ਦੇਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀਮਾਰੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ²⁶ਤੇਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਗਰਭ ਡੇਗੇਗੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਾਂਗਾ। ²⁷ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭੈ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਹਰ ਉਸ ਕੌਮ ਨੂੰ ਘਬਰਾ ਦਿਆਂਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਿਲੇਂ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ²⁸ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਭੂੰਡ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੱਗਿਓਂ ਹਿੱਵੀਆਂ, ਕਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਹਿੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦੇਣਗੇ। ^c c v28 ‘ਭੂੰਡ’ ਦਾ ਅਰਥ ਅਸਲੀ ਭੂੰਡ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਭੈ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ²⁹ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅੱਗਿਓਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢਾਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਜੜ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਧ ਜਾਣਗੇ। ³⁰ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਅੱਗਿਓਂ ਕੱਢਾਂਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਵਧ ਨਾ ਜਾਵੇਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇਂ। ³¹ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੱਦ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਲਿਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਉਜਾੜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਠਹਿਰਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਗਿਓਂ ਕੱਢ ਦੇਵੇਂਗਾ। ^d d v31 “ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ” ਇਬਰਾਨੀ ਯਮ ਸੂਫ਼ (“ਕਾਨਿਆਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ”) ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ; “ਫ਼ਲਿਸਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ” = ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ; “ਦਰਿਆ” = ਫ਼ਰਾਤ। ³²ਤੂੰ ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੇਮ ਬੰਨ੍ਹੀਂ। ³³ਉਹ ਤੇਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੱਸਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਪ ਕਰਨ ਲਾ ਦੇਣਗੇ—ਜੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਫੰਦਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।”