Me basika na mukanda
Dibuku

Bipezolo ya Kulunga Kele Kilengi ya Yandi

Bipezolo, kukaba mpe lukumu ke yala kapu yayi. Kapu ke tatamana na kutuba ti kima yina ke monikina bonso kuvidisa kele yawu ve: kukaba na kukonda luhonzo mpe kukuma mvwama, kubumba madya mpe kusingwa samu na yawu. Kitoko kukonda mayindu ya mbote ke baka ndinga ya ngolo kuluta: mpete ya wolo na mbombo ya ngulu.

Kapu 11.

Bipezolo ya luvunu kele nganzi samu na Tata ya beto, kasi bipezolo ya kulunga kele kilengi ya yandi. Ntangu lunangu ke kwiza, nsoni mpe ke kwiza, kasi ndwenga ke kwizaka na bantu ya kukuluka. Butsyelika ya bantu ya kusungama ke twadisaka bawu, kasi kutengama ya bantu ya luvunu ke bebisaka bawu. Kimvwama ke sadisaka ve na kilumbu ya makasi, kasi mambu ya kudedama ke kuulaka na lufwa. Mambu ya kudedama ya bantu ya kusungama ke sungika nzila ya bawu, kasi muntu ya yimbi ke bwaka na yimbi ya yandi mosi. Mambu ya kudedama ya bantu ya kusungama ke kuulaka bawu, kasi bantu ya luvunu ke kangamaka na mutambu ya bansatu ya bawu mosi. Ntangu muntu ya yimbi ke fwaka, kivuvu ya yandi ke zimbanaka, mpe kivuvu yina yandi tulaka na ngolo ya yandi mosi ke kuma mpamba. Ba ke kuulaka muntu ya kudedama na mpasi, mpe muntu ya yimbi ke kotaka na yawu na kisika ya yandi. Na munoko ya yandi, muntu ya kukonda Nzambi ke bebisaka mpangi ya yandi, kasi na nzayilu, ba ke kuulaka bantu ya kudedama. Ntangu mambu ke kwendaka mbote na bantu ya kudedama, mbanza ke yangalalaka, mpe ntangu bantu ya yimbi ke fwaka, milolo ya nsayi ke vwandaka. Na lusakumunu ya bantu ya kusungama, mbanza ke zangulaka, kasi na munoko ya bantu ya yimbi, ba ke bebisaka yawu. Muntu yina ke vwezaka mpangi ya yandi kele na mayela ve, kasi muntu ya mayela ke vwandaka swi. Muntu yina ke tubaka mambu ya bankaka ke tambulaka na kumonisa mambu ya kinsweki, kasi muntu yina kele na mpeve ya kukwikama lenda bumba mambu ya kinsweki. Kisika yina ntwadisi kele ve, bantu ke bwaka, kasi kana bantu ya kupesaka bandongosolo kele mingi, lukengolo kele. Muntu yina ke dikilaka mfuka ya nzenza, ya tsyelika yandi ke mona mpasi, kasi muntu yina ke mangaka kusimba diboko samu na nsilulu kele na kizunu. Kento ya bumbote ke bakaka nzitusu, mpe babakala ya ntima-ngolo ke bakaka kimvwama. Muntu ya ntima ya mbote ke sadisaka yandi mosi, kasi muntu ya ntima ya ngolo ke nataka mpasi na yandi mosi. Muntu ya yimbi ke bakaka lufutu ya luvunu, kasi muntu yina ke kunaka mambu ya kudedama ke bakaka lufutu ya tsyelika. Muntu yina ke kangamaka na mambu ya kudedama ke bakaka luzingu, kasi muntu yina ke landaka yimbi ke kimaka mbangu na lufwa ya yandi mosi. Bantu ya ntima ya kutengama kele nganzi samu na Tata ya beto, kasi bantu yina banzila ya bawu kele ya kusungama kele kilengi ya yandi. Ya tsyelika, muntu ya yimbi ke zwa kitumbu ya yandi, kasi bana ya bantu ya kudedama ke gulukaka. Mutindu mulunga ya wolo kele na mbombo ya ngulu, mutindu mosi mpe kento ya kitoko yina kele na mayindu ya mbote ve. Nsatu ya bantu ya kudedama ke sukaka kaka na mambu ya mbote, kasi kivuvu ya bantu ya yimbi ke sukaka na makasi. Muntu mosi ke kabulaka, kasi bimvwama ya yandi ke bwelamaka; muntu ya nkaka ke bumbaka yina yandi fwana kupesa, kasi yandi ke kuma mputu. Muntu yina ke kabulaka ke kuma mvwama, mpe muntu yina ke pemisaka bankaka, yandi mosi mpe ke pema. Bantu ke siingaka muntu yina ke bumbaka bambuma, kasi muntu yina ke tekisaka yawu kele ya kusakumuna. Muntu yina ke sosaka mbote na ngolo nyonso ke sosaka bumbote, kasi muntu yina ke sosaka yimbi, yimbi ke kwizila yandi. Muntu yina ke kwikilaka na bimvwama ya yandi ke bwa, kasi muntu ya kudedama ke mena mutindu makasa ya maza. Muntu yina ke natinaka mpasi na dikanda ya yandi mosi ke kuzwa mvwilu ya mupepe, mpe kilawu ke kuma kisadi ya muntu ya ndwenga ya ntima. Mbuma ya muntu ya kudedama kele yinti ya luzingu, mpe muntu yina ke bakaka bantu kele muntu ya ndwenga. Kana ba ke futa muntu ya kudedama na ntoto, ebuna ba ke futa muntu ya yimbi mpe musumuki kuluta mingi!