ਕਹਾਉਤਾਂ 10

10 ¹ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਉਤਾਂ: ਬੁੱਧਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਲਈ ਸੋਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ²ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਪਰ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ³ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ⁴ਆਲਸੀ ਹੱਥ ਤੈਨੂੰ ਕੰਗਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਿਹਨਤੀ ਹੱਥ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ⁵ਜਿਹੜਾ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਿਆਣਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਵਾਢੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ⁶ਧਰਮੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਬਰਕਤਾਂ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ⁷ਧਰਮੀ ਦੀ ਯਾਦ ਬਰਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੜ ਜਾਵੇਗਾ। ⁸ਬੁੱਧਵਾਨ ਮਨ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਕਵਾਸੀ ਮੂਰਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ⁹ਜਿਹੜਾ ਖਰਿਆਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਟੇਢੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ¹⁰ਜਿਹੜਾ ਅੱਖ ਮਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਕਵਾਸੀ ਮੂਰਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ¹¹ਧਰਮੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ¹²ਵੈਰ ਝਗੜਾ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਸਾਰੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ¹³ਸਮਝਦਾਰ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਝੀ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਲਈ ਸੋਟਾ ਹੈ। ¹⁴ਬੁੱਧਵਾਨ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਾਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹⁵ਧਨਵਾਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਉਸ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਕੰਗਾਲ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਉਸ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਹੈ। ¹⁶ਧਰਮੀ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਪਾਪ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ¹⁷ਜਿਹੜਾ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਸੁਧਾਈ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ¹⁸ਜਿਹੜਾ ਵੈਰ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਝੂਠਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਨਿੰਦਿਆ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ। ¹⁹ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪਾਪ ਕਦੇ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬੁੱਧਵਾਨ ਹੈ। ²⁰ਧਰਮੀ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਚੋਟੀ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਮਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਹੈ। ²¹ਧਰਮੀ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਸੋਝੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ²²ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਰਕਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦਾ। ²³ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਕਰਨੀ ਮੂਰਖ ਲਈ ਖੇਡ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਨੰਦ ਹੈ। ²⁴ਜਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਡਰਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ²⁵ਜਦੋਂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਸਦਾ ਲਈ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ²⁶ਜਿਵੇਂ ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਸਿਰਕਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਧੂੰਆਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਆਲਸੀ ਆਪਣੇ ਭੇਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ। ²⁷ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭੈ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ²⁸ਧਰਮੀ ਦੀ ਆਸ ਅਨੰਦ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ। ²⁹ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਨਾਹ ਹੈ, ਪਰ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਰਬਾਦੀ ਹੈ। ³⁰ਧਰਮੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੋਲੇਗਾ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ³¹ਧਰਮੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੁੱਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਟੇਢੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ³²ਧਰਮੀ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਪਰਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟੇਢਾ ਹੈ।