2 ਇਤਹਾਸ 25

25 ¹ਅਮਸਯਾਹ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਉਨੱਤੀ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਯਹੋਅੱਦਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ ਸੀ। ²ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਠੀਕ ਸੀ, ਪਰ ਪੂਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ³ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

⁴ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਮੂਸਾ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, “ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਨਾ ਹੀ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ; ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰੇਗਾ।”

⁵ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਯਹੂਦਾਹ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਹੂਦਾਹ ਤੇ ਬਿਨਯਾਮੀਨ ਲਈ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਹੇਠ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੀਹ ਸਾਲ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ: ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਜੁਆਨ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ ਤੇ ਬਰਛਾ ਤੇ ਢਾਲ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ⁶ਉਸ ਨੇ ਇਸਰਾਏਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤਕੜੇ ਸੂਰਮੇ ਵੀ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਪੌਂਡ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕੇ ਭਾੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਏ। ⁷ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ: “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਫ਼ਰਾਈਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ⁸ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੜੇਂ, ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਟਕ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪਟਕ ਦੇਣ ਦੀ ਵੀ।”

⁹ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪਰ ਉਸ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਪੌਂਡ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ?” ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

¹⁰ਸੋ ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਫ਼ਰਾਈਮ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਘਰੋ-ਘਰੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਯਹੂਦਾਹ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਏ।

¹¹ਪਰ ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੂਣ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੇਈਰ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬੰਦੇ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇ। ¹²ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦੇ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿੱਲੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਟੋਟੇ-ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਏ। ¹³ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਾਮਰਿਯਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਤ-ਹੋਰੋਨ ਤਕ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਲੁੱਟ ਲੈ ਗਏ।

¹⁴ਅਦੋਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਮਸਯਾਹ ਸੇਈਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਲੈ ਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧੂਪ ਧੁਖਾਈ। ¹⁵ਸੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਅਮਸਯਾਹ ਉੱਤੇ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਬੀ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਬਚਾ ਨਾ ਸਕੇ?”

¹⁶ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੀ ਅਸਾਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਚੁੱਪ ਕਰ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂ?” ਨਬੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਇਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

¹⁷ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੋਆਸ਼ ਕੋਲ, ਜੋ ਯਹੋਆਹਾਜ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਯੇਹੂ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ: “ਆ, ਅਸੀਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਿੜੀਏ।”

¹⁸ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੋਆਸ਼ ਨੇ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਮਸਯਾਹ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਲਬਾਨੋਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਡਿਆਲੀ ਝਾੜੀ ਨੇ ਲਬਾਨੋਨ ਦੇ ਦਿਆਰ ਕੋਲ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, ‘ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦੇ।’ ਪਰ ਲਬਾਨੋਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਲੰਘਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਡਿਆਲੀ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਮਿੱਧ ਗਿਆ। ¹⁹ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ‘ਵੇਖ, ਮੈਂ ਅਦੋਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,’ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹਿ। ਤੂੰ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ—ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯਹੂਦਾਹ ਵੀ?”

²⁰ਪਰ ਅਮਸਯਾਹ ਨੇ ਨਾ ਸੁਣਿਆ—ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦੋਮ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ²¹ਸੋ ਇਸਰਾਏਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਯੋਆਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੇ ਯਹੂਦਾਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਮਸਯਾਹ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਬੈਤ-ਸ਼ਮਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਭਿੜੇ। ²²ਯਹੂਦਾਹ ਇਸਰਾਏਲ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਿਆ।

²³ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੋਆਸ਼ ਨੇ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਮਸਯਾਹ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੋਆਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਯਹੋਆਹਾਜ਼ ਦਾ ਪੋਤਾ ਸੀ, ਬੈਤ-ਸ਼ਮਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਫ਼ਰਾਈਮ ਦੇ ਫਾਟਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨੁੱਕਰ ਦੇ ਫਾਟਕ ਤਕ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ ਕੰਧ—ਲਗਭਗ ਛੇ ਸੌ ਫੁੱਟ—ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ। ²⁴ਉਸ ਨੇ ਓਬੇਦ-ਅਦੋਮ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸਾਰਾ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਭਾਂਡੇ, ਨਾਲੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਬੰਧਕ ਲੈ ਲਏ, ਅਤੇ ਸਾਮਰਿਯਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਿਆ।

²⁵ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯਹੋਆਹਾਜ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੋਆਸ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯਹੂਦਾਹ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਯੋਆਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਸਯਾਹ, ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋਰ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ²⁶ਅਮਸਯਾਹ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ, ਆਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਕੀ ਉਹ ਯਹੂਦਾਹ ਤੇ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ? ²⁷ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਮਸਯਾਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਗਰ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਫਿਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਰਚੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਕੀਸ਼ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਲਾਕੀਸ਼ ਤਕ ਬੰਦੇ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ²⁸ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ ਅਤੇ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ।