ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ କେହି ଦମନ କରିପାରେ ନାହିଁ

ଶିକ୍ଷକମାନେ କଠୋରତର ବିଚାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି, ଓ ଏହାର କାରଣ ଜିଭ: ଏକ ହାଲ, ଏକ ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ, ଏକ ବିଷ ଯାହାକୁ କେହି ବଶ କରିପାରେ ନାହିଁ। ସେହି ଏକା ମୁଖ ଆମ ପିତାଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରେ ଓ ତାହାଙ୍କ ସାଦୃଶ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦିଏ। ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ ତିକ୍ତ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷରେ ନୁହେଁ, ଶାନ୍ତିପ୍ରିୟ ଓ ଦୟାଳୁ ଆଚରଣରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

ଅଧ୍ୟାୟ 3।

ହେ ମୋହର ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଶିକ୍ଷକ ହୁଅ ନାହିଁ, କାରଣ ଆମ୍ଭେମାନେ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଅଧିକ କଠୋର ବିଚାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉ। ଯେଣୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଝୁଣ୍ଟି ପଡ଼ୁ। ଯେ ବାକ୍ୟରେ କେବେ ଝୁଣ୍ଟି ପଡ଼େ ନାହିଁ, ସେ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷ, ଆପଣା ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ ମଧ୍ୟ ବଶରେ ରଖିବାକୁ ସମର୍ଥ। ଅଶ୍ଵମାନେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞାବହ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଯଦି ଆମ୍ଭେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରେ ଲଗାମ ଦେଉ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ ମଧ୍ୟ ଚଳାଉ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କର; ସେହିସବୁ ଏଡ଼େ ବୃହତ୍ ଓ ପ୍ରବଳ ବାୟୁ ଦ୍ଵାରା ତାଡ଼ିତ ହେଲେ ହେଁ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ମଙ୍ଗ ଦ୍ଵାରା ନାବିକ ଯେଉଁ ଆଡ଼କୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେହି ଆଡ଼କୁ ଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେହିପରି ଜିହ୍ଵା ମଧ୍ୟ ଶରୀରର କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଙ୍ଗ, ତଥାପି ମହା ଦର୍ପ କରେ। ଦେଖ, କେଡ଼େ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଗ୍ନି କେଡ଼େ ବୃହତ୍ ଅରଣ୍ୟ ଜ୍ଵଳାଇ ଦିଏ! ଜିହ୍ଵା ତ ଅଗ୍ନି, ତାହା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟତାର ଜଗତ ସ୍ଵରୂପ ସ୍ଥାପିତ। ତାହା ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ କଳୁଷିତ କରେ, ଜୀବନର ସମଗ୍ର ଗତିକୁ ଜ୍ଵଳାଇ ଦିଏ, ପୁଣି ଆପେ ନର୍କ ଦ୍ଵାରା ଜ୍ଵଳିତ ହୁଏ। ^a ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ସରୀସୃପ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟଜାତି ଦ୍ଵାରା ଦମନ ହୋଇଅଛି ଓ ଦମନ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଜିହ୍ଵାକୁ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଦମନ କରିପାରେ ନାହିଁ। ତାହା ଏକ ଅଶାନ୍ତ ମନ୍ଦତା, ମୃତ୍ୟୁଜନକ ବିଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତଦ୍ଵାରା ଆମ୍ଭେମାନେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଧନ୍ୟବାଦ କରୁ; ପୁଣି ତଦ୍ଵାରା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସାଦୃଶ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଉ। ସେହି ଗୋଟିଏ ମୁଖରୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଓ ଅଭିଶାପ ନିର୍ଗତ ହୁଏ। ହେ ମୋହର ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ, ଏପରି ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିର୍ଝର କି ଗୋଟିଏ ଛିଦ୍ରରୁ ମିଷ୍ଟ ଓ ତିକ୍ତ ଉଭୟ ଜଳ ନିର୍ଗତ କରେ? ହେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ, ଡିମ୍ବିରିବୃକ୍ଷ କି ଜୀତଫଳ ଫଳିପାରେ, କିମ୍ବା ଦ୍ରାକ୍ଷାଲତା କି ଡିମ୍ବିରିଫଳ? ସେହିପରି ଲବଣାକ୍ତ ନିର୍ଝର ମଧ୍ୟ ମିଷ୍ଟ ଜଳ ଦେଇ ନ ପାରେ।

ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରୁ ଆସୁଥିବା ଜ୍ଞାନ

ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ? ସେ ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତ ନମ୍ରତାରେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଦ୍ଵାରା ଆପଣା କର୍ମ ଦେଖାଉ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ତିକ୍ତ ଈର୍ଷା ଓ ସ୍ଵାର୍ଥପର ମନୋଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେବେ ଦର୍ପ କର ନାହିଁ କିମ୍ବା ସତ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଥ୍ୟା କୁହ ନାହିଁ। ଏ ଜ୍ଞାନ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରୁ ଆସୁଥିବା ଜ୍ଞାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପାର୍ଥିବ, ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ଆସୁରିକ। ଯେଣୁ ଯେଉଁଠାରେ ଈର୍ଷା ଓ ସ୍ଵାର୍ଥପର ମନୋଭାବ, ସେହିଠାରେ ଅଶାନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ନୀଚ କର୍ମ ଥାଏ। ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରୁ ଆସୁଥିବା ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଥମେ ପବିତ୍ର, ତତ୍ପରେ ଶାନ୍ତିପ୍ରିୟ, ମୃଦୁଶୀଳ, ବିନୀତ, କୃପା ଓ ଉତ୍ତମ ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଷ୍ପକ୍ଷପାତୀ ଓ ନିଷ୍କପଟ। ଆଉ ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଧାର୍ମିକତାର ଶସ୍ୟ ଶାନ୍ତିରେ ବୁଣାଯାଏ।