2 ਇਤਹਾਸ 33

33 ¹ਮਨੱਸ਼ਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ²ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਬੁਰਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਿਣਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਰਾਏਲੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ³ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਿਜ਼ਕੀਯਾਹ ਨੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਬਆਲਾਂ ਲਈ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਸ਼ੇਰਾਹ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

⁴ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇਗਾ।”

⁵ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ⁶ਬਨ-ਹਿੰਨੋਮ ਦੀ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬਲੀਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਭਵਿੱਖ-ਬਾਣੀ, ਸ਼ਗਨ ਅਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਰੂਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੀ ਬੁਰਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ।

⁷ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਘੜੀ ਹੋਈ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਾਊਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਲਈ ਰੱਖਾਂਗਾ। ⁸ਮੈਂ ਇਸਰਾਏਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਹਟਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੇ ਕੇਵਲ ਉਹ ਹਰ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੰਨਣ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਮੂਸਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰੀ ਬਿਵਸਥਾ, ਬਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ।”

⁹ਪਰ ਮਨੱਸ਼ਹ ਨੇ ਯਹੂਦਾਹ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬੁਰਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।

¹⁰ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਨੱਸ਼ਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ¹¹ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੱਸ਼ੂਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਿਆਂਦਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੱਸ਼ਹ ਨੂੰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਬਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ^a a v11 ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨੱਕ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਏ ਹੋਏ ਅੰਕੜੇ ਜਾਂ ਛੱਲੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ¹²ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਭਾਲੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੀਵਾਂ ਕੀਤਾ। ¹³ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਪਿਘਲ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦਯਾ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ। ਤਦ ਮਨੱਸ਼ਹ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ^b b v13 ਮਨੱਸ਼ਹ ਯਹੂਦਾਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ—ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

¹⁴ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦਾਊਦ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਗੀਹੋਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੱਕ, ਓਫ਼ਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸਰਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ। ¹⁵ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਾਏ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੂਰਤ ਨੂੰ, ਨਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਭਵਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ, ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ¹⁶ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਗਵੇਦੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਂਦ ਅਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦੀਆਂ ਬਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਯਹੂਦਾਹ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ¹⁷ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਹਾਲੇ ਉੱਚੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲੀਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਲਈ।

¹⁸ਮਨੱਸ਼ਹ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਬਚਨ, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹਨ। ¹⁹ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਘਲਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਤੇ ਬੇਵਫ਼ਾਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਏ, ਅਸ਼ੇਰਾਹ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਘੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਦਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ²⁰ਮਨੱਸ਼ਹ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਮੋਨ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।

ਆਮੋਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ

²¹ਆਮੋਨ ਬਾਈ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ²²ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅੱਗੇ ਬੁਰਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਨੱਸ਼ਹ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਮੋਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਲੀਦਾਨ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜੋ ਮਨੱਸ਼ਹ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ²³ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਨੱਸ਼ਹ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ; ਸਗੋਂ ਆਮੋਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਵਧਾਇਆ। ²⁴ਆਮੋਨ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ²⁵ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਆਮੋਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੋਸ਼ੀਯਾਹ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।