امثال 15

15 ¹پاسخ ملایم خشم را برمی‌گرداند، اما سخن تند غضب را برمی‌انگیزد. ²زبان حکیمان معرفت را می‌ستاید، اما دهان احمقان حماقت فرو می‌ریزد. ³چشمان پدر ما در همه جاست، و بر بدان و نیکان می‌نگرد. ⁴زبان ملایم درخت حیات است، اما زبان فاسد روح را در هم می‌شکند. ⁵احمق تأدیب پدرش را خوار می‌شمارد، اما هر که اصلاح را می‌پذیرد، هوشیار است. ⁶در خانهٔ عادلان گنج فراوان است، اما درآمد شریران دردسر می‌آورد. ⁷لبان حکیمان معرفت را می‌پراکنند، اما دل احمقان چنین نیست. ⁸قربانی شریران نزد پدر ما نفرت‌انگیز است، اما دعای راستان مایهٔ خشنودی اوست. ⁹راه شریران نزد پدر ما نفرت‌انگیز است، اما او کسی را که در پی عدالت است، دوست می‌دارد. ¹⁰برای کسی که راه را ترک می‌کند، تأدیب سخت است، و هر که از اصلاح نفرت دارد، خواهد مرد. ¹¹گور و هلاکت در برابر پدر ما گشوده است؛ چه بسیار بیشتر دل‌های آدمیان! ¹²استهزاگر دوست ندارد که اصلاح شود؛ او نزد حکیمان نخواهد رفت. ¹³دل شاد چهره را خرم می‌سازد، اما دل غمگین روح را در هم می‌شکند. ¹⁴دل فهیم معرفت را می‌جوید، اما دهان احمقان از حماقت تغذیه می‌کند. ¹⁵همهٔ روزهای ستم‌دیدگان سخت است، اما دل شاد ضیافتی همیشگی دارد. ¹⁶اندکی با ترس از پدر ما بهتر است از گنج بسیار همراه با دردسر. ¹⁷خوراکی از سبزیجات در جایی که محبت هست، بهتر است از گاو پرواری با نفرت. ¹⁸مرد تندخو نزاع برمی‌انگیزد، اما آن که در خشم کند است، دعوا را آرام می‌کند. ¹⁹راه تنبل مانند پرچینی از خار است، اما راه راستان شاهراهی هموار است. ²⁰پسر حکیم پدر را شاد می‌سازد، اما مرد احمق مادر خود را خوار می‌شمارد. ²¹حماقت مایهٔ شادی کسی است که بی‌خرد است، اما شخص فهیم در راهی راست گام برمی‌دارد. ²²نقشه‌ها بدون مشورت نقش بر آب می‌شوند، اما با مشاوران بسیار کامیاب می‌گردند. ²³انسان از دادن پاسخی بجا شادمان می‌شود، و چه نیکوست سخنی که به‌وقت گفته شود! ²⁴راه حیات برای هوشیار رو به بالا می‌رود، و او را از گور که در زیر است، دور می‌سازد. ²⁵پدر ما خانهٔ مغروران را ویران می‌کند، اما مرز بیوه‌زن را حفظ می‌نماید. ²⁶افکار شریران نزد پدر ما نفرت‌انگیز است، اما سخنان دلنشین پاک‌اند. ²⁷هر که حریص سود ناحق است، بر خاندان خود دردسر می‌آورد، اما آن که از رشوه نفرت دارد، زنده خواهد ماند. ²⁸دل عادل می‌سنجد که چگونه پاسخ دهد، اما دهان شریران شرارت فرو می‌ریزد. ²⁹پدر ما از شریران دور است، اما دعای عادلان را می‌شنود. ³⁰نور چشمان دل را شاد می‌سازد، و خبر خوش استخوان‌ها را تازه می‌کند. ³¹گوشی که به اصلاح حیات‌بخش گوش می‌دهد، در میان حکیمان ساکن خواهد بود. ³²هر که تأدیب را نادیده می‌گیرد، خود را خوار می‌شمارد، اما هر که به اصلاح گوش می‌دهد، فهم به دست می‌آورد. ³³ترس از پدر ما تأدیب حکمت است، و فروتنی پیش از عزت می‌آید.