ਕਹਾਉਤਾਂ 15

15 ¹ਨਰਮ ਉੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ²ਬੁੱਧਵਾਨ ਦੀ ਜੀਭ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮੂਰਖਤਾ ਉਲੱਦਦੇ ਹਨ। ³ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਅਤੇ ਭਲੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ⁴ਨਰਮ ਜੀਭ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਖੋਟੀ ਜੀਭ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ⁵ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਤਾੜਨਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਿਆਣਾ ਹੈ। ⁶ਧਰਮੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬਿਪਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ⁷ਬੁੱਧਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆਨ ਖਿਲਾਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ⁸ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉਹ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ। ⁹ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਰਾਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ¹⁰ਰਾਹ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਤਾੜਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤਾੜਨਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਰੇਗਾ। ¹¹ਕਬਰ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਏ ਹਨ; ਫੇਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕਿੰਨਾ ਵੱਧ! ¹²ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਾੜੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਬੁੱਧਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ¹³ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਖੀ ਮਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹⁴ਸਮਝਦਾਰ ਮਨ ਗਿਆਨ ਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮੂਰਖਤਾ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ¹⁵ਦੁਖੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਲਈ ਸਦਾ ਦਾਵਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ¹⁶ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੈ ਸਹਿਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਉਸ ਬਹੁਤੇ ਧਨ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਪਤਾ ਹੋਵੇ। ¹⁷ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਸਾਗ ਦਾ ਭੋਜਨ ਵੈਰ ਸਹਿਤ ਮੋਟੇ ਬਲਦ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ। ¹⁸ਗਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਝਗੜਾ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਧੀਮਾ ਹੈ ਉਹ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ¹⁹ਆਲਸੀ ਦਾ ਰਾਹ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੱਧਰੀ ਸ਼ਾਹਰਾਹ ਹੈ। ²⁰ਬੁੱਧਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ²¹ਮੂਰਖਤਾ ਬੁੱਧਹੀਣ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ²²ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਓਹ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ²³ਢੁੱਕਵਾਂ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਕਹੀ ਗੱਲ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ²⁴ਸਿਆਣੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਾਹ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੇਠਲੀ ਕਬਰ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਵੇ। ²⁵ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੰਕਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਧਵਾ ਦੀ ਹੱਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ²⁶ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਰਪਾਮਈ ਬਚਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ। ²⁷ਜੋ ਬੇਈਮਾਨੀ ਦੇ ਲਾਭ ਦਾ ਲੋਭੀ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ ਉੱਤੇ ਬਿਪਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਰਿਸ਼ਵਤ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜੀਵੇਗਾ। ²⁸ਧਰਮੀ ਦਾ ਮਨ ਸੋਚ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੁਰਿਆਈ ਉਲੱਦਦਾ ਹੈ। ²⁹ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ³⁰ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਚਾਨਣ ਮਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ³¹ਜਿਹੜਾ ਕੰਨ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਧਵਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸੇਗਾ। ³²ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ³³ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭੈ ਬੁੱਧ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਦਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।