ਕਹਾਉਤਾਂ 6

6 ¹ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਲਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਭਰੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਪਰਾਏ ਲਈ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ²ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ³ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਇਹ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈਂ: ਜਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ। ⁴ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਦੇ, ਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਊਂਘ। ⁵ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਰਨੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਫਾਹੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁਡਾ।

⁶ਹੇ ਆਲਸੀ, ਕੀੜੀ ਕੋਲ ਜਾ; ਉਹ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਨ ਬਣ। ⁷ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਾ ਕੋਈ ਆਗੂ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਹਾਕਮ ਨਹੀਂ, ⁸ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣਾ ਅੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

⁹ਹੇ ਆਲਸੀ, ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਪਿਆ ਰਹੇਂਗਾ? ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਉੱਠੇਂਗਾ? ¹⁰ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨੀਂਦ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਊਂਘ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਰਾਮ ਕਰਨਾ, ¹¹ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਲੁਟੇਰੇ ਵਾਂਗ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਥੁੜ੍ਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ।

¹²ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ, ਦੁਸ਼ਟ ਪੁਰਸ਼, ਟੇਢੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ¹³ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ¹⁴ਟੇਢੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਬੁਰਾਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਨਿੱਤ ਝਗੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ¹⁵ਇਸ ਲਈ ਬਿਪਤਾ ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਦੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ; ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਭੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਫੇਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

¹⁶ਛੇ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੱਤ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣੀਆਂ ਹਨ: ¹⁷ਹੰਕਾਰੀ ਅੱਖਾਂ, ਝੂਠੀ ਜੀਭ, ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੇ ਦਾ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ, ¹⁸ਦੁਸ਼ਟ ਮਨਸੂਬੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦਿਲ, ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਦੌੜਨ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਪੈਰ, ¹⁹ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ, ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ।

ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ, ਤੇਰੀ ਢਾਲ

²⁰ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਤਿਆਗ। ²¹ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰੱਖ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਲੈ। ²²ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਤੁਰੇਂਗਾ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ; ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਲੇਟੇਂਗਾ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜਾਗੇਂਗਾ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਗੇ। ²³ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਕਮ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਚਾਨਣ, ਅਤੇ ਤਾੜਨਾ ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਾਹ ਹਨ, ²⁴ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਦੀ ਚਿਕਨੀ-ਚੋਪੜੀ ਜੀਭ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ।

²⁵ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਨਾ ਦੇ; ²⁶ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਸਵਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਇਸਤਰੀ ਅਣਮੋਲ ਜਾਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ²⁷ਕੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਸੜਨ? ²⁸ਜਾਂ ਕੀ ਕੋਈ ਭਖਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਝੁਲਸਣ? ²⁹ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਉਹ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।

³⁰ਲੋਕ ਚੋਰ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੇ ਉਹ ਭੁੱਖ ਵੇਲੇ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਲਈ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ³¹ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਭਰੇਗਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ³²ਜੋ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਿਰਬੁੱਧ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ³³ਉਹ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਾਦਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟੇਗੀ।

³⁴ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਖਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਦਿਨ ਉਹ ਕੋਈ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ³⁵ਉਹ ਕੋਈ ਹਰਜਾਨਾ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਭਾਵੇਂ ਵੱਢੀ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇਗਾ।