2 ਇਤਹਾਸ 9

9 ¹ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੇਬਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਔਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਆਈ—ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਫ਼ਲਾ, ਊਠ ਮਸਾਲੇ ਲੱਦੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੋਨਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਪੱਥਰ। ਸੁਲੇਮਾਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ²ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ; ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਉਸ ਲਈ ਇੰਨੀ ਔਖੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਨਾ ਸਕੇ। ³ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਬਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਲ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ, ⁴ਉਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਉਸ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਬੈਠਣਾ, ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਸਤਰ, ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਲਾ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਮ ਬਲੀਆਂ—ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ।

⁵ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਖ਼ਬਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਸੀ। ⁶ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਅੱਧ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੂੰ ਉਸ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣੀ। ⁷ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਧੰਨ ਹਨ! ਇਹ ਸੇਵਕ ਕਿੰਨੇ ਧੰਨ ਹਨ ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ! ⁸ਯਹੋਵਾਹ ਤੇਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮੁਬਾਰਕ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਯਹੋਵਾਹ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਲਈ ਰਾਜਾ ਬਿਠਾਇਆ! ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਇਸਰਾਏਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਕਰੇਂ।”

⁹ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 9,000 ਪੌਂਡ ਸੋਨਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਾਲੇ, ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਪੱਥਰ ਦਿੱਤੇ। ਜੋ ਮਸਾਲੇ ਸ਼ੇਬਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਸਾਲਾ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

¹⁰ਹੂਰਾਮ ਦੇ ਅਤੇ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਜੋ ਓਫ਼ੀਰ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਲਿਆਏ, ਉਹ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਲਿਆਏ। ^a a v10 ਇਸ ਨੂੰ ‘ਅਲਗੁਮ’ ਜਾਂ ‘ਅਲਮੁਗ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੱਕੜ, ਸ਼ਾਇਦ ਚੰਦਨ। ¹¹ਉਸ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਲਈ ਪੌੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਰਬਤਾਂ ਤੇ ਰਬਾਬਾਂ ਬਣਾਈਆਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਯਹੂਦਾਹ ਵਿੱਚ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ¹²ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ੇਬਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਚਾਹਿਆ, ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮੰਗਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਲਿਆਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਈ।

ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ

¹³ਇੱਕੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਨਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਲਗਭਗ ਪੱਚੀ ਟਨ ਸੀ, ¹⁴ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸੌਦਾਗਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ; ਅਰਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਹਾਕਮ ਸੁਲੇਮਾਨ ਕੋਲ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ¹⁵ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਘੜੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ 200 ਵੱਡੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਾਂ ਪੌਂਡ ਸੋਨਾ ਸੀ। ¹⁶ਉਸ ਨੇ ਘੜੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ 300 ਛੋਟੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਪੌਂਡ ਸੋਨਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਬਾਨੋਨ ਦੇ ਬਣ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ¹⁷ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੱਦੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹਿਆ। ¹⁸ਉਸ ਗੱਦੀ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪੌੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੈਰ-ਚੌਂਕੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਬੈਠਣ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਬਾਹਾਂ ਲਈ ਟੇਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਸ਼ੇਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ¹⁹ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸ਼ੇਰ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਛੇ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਲਈ ਇਸ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ। ²⁰ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਿਆਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਲਬਾਨੋਨ ਦੇ ਬਣ ਦੇ ਭਵਨ ਦਾ ਹਰ ਭਾਂਡਾ ਖ਼ਾਲਸ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ। ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ²¹ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਹੂਰਾਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਤਰਸ਼ੀਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਤਰਸ਼ੀਸ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ, ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਮੋਰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜਦੇ ਸਨ।

²²ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਗਿਆ। ²³ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਸੀ। ²⁴ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦਾ—ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਬਸਤਰ, ਹਥਿਆਰ, ਮਸਾਲੇ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਖੱਚਰ—ਸਾਲੋ-ਸਾਲ। ²⁵ਸੁਲੇਮਾਨ ਕੋਲ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਲਈ 4,000 ਥਾਨ ਸਨ ਅਤੇ 12,000 ਘੋੜਸਵਾਰ ਸਨ, ਜੋ ਰਥਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ²⁶ਉਹ ਫ਼ਰਾਤ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਲਿਸਤੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ ਤੱਕ, ਮਿਸਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ²⁷ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਦਿਆਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਢਲਾਣ ਦੇ ਗੁੱਲਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ²⁸ਸੁਲੇਮਾਨ ਲਈ ਘੋੜੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਮੌਤ

²⁹ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ, ਆਦ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ—ਕੀ ਉਹ ਨਾਥਾਨ ਨਬੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੀਲੋਹ ਦੇ ਅਹੀਯਾਹ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨਬਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਾਰਾਬੁਆਮ ਬਾਰੇ ਇੱਦੋ ਦਰਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ? ³⁰ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ³¹ਸੁਲੇਮਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸੌਂ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾਊਦ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਹਬੁਆਮ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।