The Bible in Turkey

1 In the beginning, our Heavenly Father created the heavens and the earth.

1 Başlangıçta göksel Babamız gökleri ve yeri yarattı.

2 The earth was formless and empty; darkness lay over the deep's surface, and the Spirit of our Father was hovering over the waters' surface.

2 Yer boş ve şekilsizdi, karanlık enginin yüzünü kaplıyordu ve Babamızın Ruhu suların yüzü üzerinde dalgalanıyordu.

3 Then our Father said, "Let there be light," and there was light.

3 Sonra Babamız, "Işık olsun" dedi ve ışık oldu.

4 He saw that the light was good, and he separated the light from the darkness.

4 Işığın iyi olduğunu gördü ve ışığı karanlıktan ayırdı.

5 He called the light "day" and called the darkness "night." There was evening, and there was morning—the first day.

5 Işığa "gündüz", karanlığa ise "gece" adını verdi. Akşam oldu, sabah oldu; ilk gün.

6 And our Father said, "Let there be an expanse between the waters to separate water from water."

6 Babamız, "Suların arasında bir kubbe olsun ve suları birbirinden ayırsın" dedi.

7 He made the expanse and separated the water under it from the water above it. And it was so.

7 Böylece Babamız kubbeyi yarattı; kubbenin altındaki suları üstündeki sulardan ayırdı. Ve öyle oldu.

8 He called the expanse "sky." So there was evening, and there was morning—the second day.

8 Kubbeye "gök" adını verdi. Akşam oldu, sabah oldu; ikinci gün.

9 Then our Father said, "Let the water under the sky be gathered to one place, and let dry ground appear." And it was so.

9 Sonra Babamız, "Göğün altındaki sular bir yere toplansın ve kuru toprak görünsün" dedi. Ve öyle oldu.

10 He named the dry ground "land," the gathered waters "seas." And he saw it was good.

10 Kuru toprağa "kara", toplanan sulara ise "deniz" adını verdi. Ve bunun iyi olduğunu gördü.

11 Then he said, "Let the land grow vegetation: seed-bearing plants, fruit trees bearing fruit with seed in it, after its kind." And it was so.

11 Sonra, "Kara bitkiler bitirsin: tohum veren otlar ve içinde tohum bulunan meyveler veren ağaçlar, her biri kendi türüne göre" dedi. Ve öyle oldu.

12 The land produced vegetation—seed-bearing plants by kind, and trees bearing seed-bearing fruit by kind—and our Father saw that it was good.

12 Kara bitkiler bitirdi: türlerine göre tohum veren otlar ve türlerine göre içinde tohum bulunan meyveler veren ağaçlar. Ve Babamız bunun iyi olduğunu gördü.

13 And there was evening, and there was morning—the third day.

13 Akşam oldu, sabah oldu; üçüncü gün.

14 And our Father said, "Let there be lights in the sky's expanse to separate day from night, and serve as signs to mark seasons, days, and years,

14 Babamız, "Gök kubbesinde ışıklar olsun; gündüzü geceden ayırsınlar ve mevsimleri, günleri ve yılları belirleyen işaretler olarak hizmet etsinler" dedi,

15 and let them be lights in the sky's expanse, to give light on the earth." And it was so.

15 "ve gök kubbesinde ışıklar olup yeryüzünü aydınlatsınlar." Ve öyle oldu.

16 Our Father made two great lights—the greater light to rule the day, the lesser light to rule the night. He also made the stars.

16 Babamız iki büyük ışık yarattı: gündüze egemen olması için büyük ışığı, geceye egemen olması için küçük ışığı. Yıldızları da yarattı.

17 He set them in the expanse of the sky to give light on the earth,

17 Yeryüzünü aydınlatmaları için onları gök kubbesine yerleştirdi,

18 to rule the day and the night, and to separate light from darkness. He saw it was good.

18 gündüze ve geceye egemen olsunlar ve ışığı karanlıktan ayırsınlar diye. Ve bunun iyi olduğunu gördü.

19 So there was evening, and there was morning—the fourth day.

19 Akşam oldu, sabah oldu; dördüncü gün.

20 Then our Father said, "Let the water swarm with living creatures, and let birds fly above the earth, across the sky's expanse."

20 Sonra Babamız, "Sular canlı yaratıklarla dolup taşsın ve kuşlar yeryüzünün üzerinde, gök kubbesinde uçsun" dedi.

21 So he created the great sea creatures, every living creature that moves and swarms in the water by its kind, and every winged bird by its kind. And he saw it was good.

21 Böylece büyük deniz yaratıklarını ve suda kaynaşıp hareket eden her canlı yaratığı, her birini kendi türüne göre, ve her kanatlı kuşu kendi türüne göre yarattı. Ve bunun iyi olduğunu gördü.

22 Our Father blessed them and said, "Be fruitful, multiply, fill the waters in the seas, and let birds multiply on earth."

22 Babamız onları kutsayarak, "Verimli olun, çoğalın ve denizlerdeki suları doldurun; kuşlar da yeryüzünde çoğalsın" dedi.

23 And there was evening, and there was morning—the fifth day.

23 Akşam oldu, sabah oldu; beşinci gün.

24 And our Father said, "Let the land produce living creatures by kind: livestock, crawling creatures, and wild animals, each by kind." And it was so.

24 Babamız, "Kara, türlerine göre canlı yaratıklar çıkarsın: evcil hayvanlar, yerde sürünen yaratıklar ve yabani hayvanlar, her biri kendi türüne göre" dedi. Ve öyle oldu.

25 He made wild animals by their kind, livestock by their kind, and every creature crawling the ground by its kind. And he saw that it was good.

25 Yabani hayvanları türlerine göre, evcil hayvanları türlerine göre ve yerde sürünen bütün yaratıkları türlerine göre yarattı. Ve bunun iyi olduğunu gördü.

26 Then our Father said, "Let us make humanity in our image, in our likeness, to rule the fish of the sea, the birds of the sky, the livestock, all the earth, and every creature crawling on the ground."

26 Sonra Babamız, "İnsanı kendi suretimizde, kendi benzeyişimizde yaratalım; öyle ki denizdeki balıklara, gökteki kuşlara, evcil hayvanlara, bütün yeryüzüne ve yerde sürünen her yaratığa egemen olsunlar" dedi.

27 So our Father created humanity in his own image; in the image of God he created them; male and female he created them.

27 Böylece Babamız insanı kendi suretinde yarattı; onları Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'un suretinde yarattı; onları erkek ve dişi olarak yarattı.

28 Our Father blessed them and said to them, "Be fruitful, multiply, fill the earth and subdue it. Rule the fish of the sea, the birds of the sky, and every living creature that moves on the earth."

28 Babamız onları kutsadı ve onlara, "Verimli olun, çoğalın; yeryüzünü doldurun ve onu yönetiminiz altına alın. Denizdeki balıklara, gökteki kuşlara ve yerde hareket eden her canlı yaratığa egemen olun" dedi.

29 Then he said, "I give you every seed-bearing plant across the whole earth, and every tree with seed-bearing fruit—they will be your food.

29 Sonra, "İşte, bütün yeryüzünün üzerindeki tohum veren her otu ve içinde tohum bulunan meyve veren her ağacı size veriyorum. Bunlar size yiyecek olacak." dedi.

30 To every animal of the earth, every bird of the sky, everything crawling on the ground with breath of life, I give every green plant for food." And so it happened.

30 "Yeryüzündeki bütün hayvanlara, gökteki bütün kuşlara ve yerde sürünen bütün yaratıklara —içinde yaşam soluğu olan her şeye— yiyecek olarak yeşil bitkilerin hepsini veriyorum." Ve öyle oldu.

31 Our Father saw all he had made, and it was very good. So there was evening, and there was morning—the sixth day.

31 Babamız yaptığı her şeyi gördü ve işte, çok iyiydi. Akşam oldu, sabah oldu; altıncı gün.

1 Now there was a man of the Pharisees named Nicodemus, a ruler of the Jews.

1 Ferisiler'den, Yahudiler'in önderlerinden Nikodim adında bir adam vardı.

2 This man came to Jesus at night and said, "Rabbi, we know you are a teacher who has come from our Father, for no one can do these signs you do unless our Father is with him."

2 Bu adam bir gece İsa'ya gelerek O'na, "Rabbî, senin Babamız'dan gelmiş bir öğretmen olduğunu biliyoruz; çünkü Babamız kendisiyle olmadıkça hiç kimse senin yaptığın bu belirtileri yapamaz" dedi.

3 Jesus answered, "Truly, truly, I tell you: unless someone is born from above, he can't see the kingdom of our Father."

3 İsa ona şöyle karşılık verdi: "Sana doğrusunu, doğrusunu söylüyorum: Bir kişi yeniden doğmadıkça Babamız'ın egemenliğini göremez."

4 Nicodemus asked, "How can a man be born when he's old? Can he enter his mother's womb again and be born?"

4 Nikodim O'na, "Yaşlanmış bir adam nasıl doğabilir? İkinci kez annesinin rahmine girip doğabilir mi?" dedi.

5 Jesus answered, "Truly, truly, I tell you, unless one is born of water and the Holy Spirit, he can't enter our Father's kingdom.

5 İsa şu yanıtı verdi: "Sana doğrusunu, doğrusunu söylüyorum: Bir kişi sudan ve Kutsal Ruh'tan doğmadıkça Babamız'ın egemenliğine giremez."

6 Born of the flesh is flesh, and born of the Holy Spirit is spirit.

6 Bedenden doğan bedendir, Kutsal Ruh'tan doğan ise ruhtur.

7 Don't be amazed that I said to you, 'You must be born from above.'

7 Size, 'Yeniden doğmalısınız' dediğime şaşmayın.

8 Wind blows where it wants; you hear its sound but don't know where it comes from or where it goes. So it is with everyone born of the Spirit."

8 Yel dilediği yerde eser; sesini duyarsın, ama nereden gelip nereye gittiğini bilmezsin. Kutsal Ruh'tan doğan herkes de böyledir.

9 Nicodemus said to him, "How can these things be?"

9 Nikodim O'na, "Bunlar nasıl olabilir?" dedi.

10 Jesus answered him, "Are you the teacher of Israel and yet you do not understand these things?

10 İsa ona şöyle yanıt verdi: "Sen İsrail'in öğretmeni olduğun halde bunları anlamıyor musun?"

11 Truly, truly, I tell you: we speak what we know, we testify to what we've seen, yet you don't accept our testimony.

11 Sana doğrusunu, doğrusunu söylüyorum: Biz bildiğimizi söylüyor ve gördüğümüze tanıklık ediyoruz; ama siz tanıklığımızı kabul etmiyorsunuz.

12 If I told you earthly things and you don't believe, how will you believe if I tell you heavenly things?

12 Size dünyasal şeyleri söylediğimde inanmıyorsanız, göksel şeyleri söylediğimde nasıl inanacaksınız?

13 No one has ascended into heaven except the one who descended from heaven, the Son of Man.

13 Gökten inmiş olan İnsanoğlu'ndan başka hiç kimse göğe çıkmamıştır.

14 As Moses lifted up the serpent in the wilderness, so the Son of Man must be lifted up,

14 Musa çölde yılanı nasıl yukarı kaldırdıysa, İnsanoğlu da öylece yukarı kaldırılmalıdır;

15 that whoever believes in him may have eternal life.

15 öyle ki O'na iman eden herkes sonsuz yaşama kavuşsun.

16 For our Father so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him will not perish but have eternal life.

16 Çünkü Babamız dünyayı o kadar çok sevdi ki, biricik Oğlu'nu verdi; öyle ki O'na iman eden hiç kimse mahvolmasın, ama sonsuz yaşama kavuşsun.

17 For our Father did not send his Son into the world to condemn the world, but so the world could be saved through him.

17 Çünkü Babamız, Oğlu'nu dünyayı yargılamak için dünyaya göndermedi, dünya O'nun aracılığıyla kurtulsun diye gönderdi.

18 Whoever believes in him isn't condemned; whoever doesn't believe is condemned already, for not believing in the name of the one and only Son of our Father.

18 O'na iman eden yargılanmaz; ama iman etmeyen, Babamız'ın biricik Oğlu'nun adına iman etmediği için zaten yargılanmıştır.

19 This is the judgment: light has entered the world, and people loved darkness more than light because their deeds were evil.

19 Yargı da şudur: Işık dünyaya geldi, ama insanlar ışıktan çok karanlığı sevdiler; çünkü yaptıkları kötüydü.

20 Everyone who does evil hates the light and won't come to the light, so that his deeds aren't exposed.

20 Çünkü kötülük yapan herkes ışıktan nefret eder ve yaptıkları açığa çıkmasın diye ışığa gelmez.

21 But whoever does the truth comes to the light, so it may be revealed that his works have been done in our Father."

21 Ama gerçeği yapan, yaptıklarının Babamız'da gerçekleştirildiği açıkça görünsün diye ışığa gelir.

22 After this, Jesus and his disciples went into the Judean countryside, where he stayed with them, baptizing.

22 Bundan sonra İsa öğrencileriyle birlikte Yahudiye kırsalına gitti; orada onlarla birlikte kaldı ve vaftiz ediyordu.

23 John also baptized at Aenon near Salim, since water was plentiful there, and people came and were baptized,

23 Yahya da Salim yakınındaki Aynon'da vaftiz ediyordu; çünkü orada bol su vardı ve insanlar gelip vaftiz oluyorlardı,

24 for John had not yet been put in prison.

24 çünkü Yahya henüz zindana atılmamıştı.

25 Now a discussion arose between some of John's disciples and a Jew over purification.

25 Bu sırada Yahya'nın öğrencilerinden bazılarıyla bir Yahudi arasında temizlenme konusunda bir tartışma çıktı.

26 They came to John and said, "Rabbi, the man with you beyond the Jordan, the one you testified about—he's baptizing, and everyone goes to him."

26 Yahya'ya gelip O'na, "Rabbî, Şeria Irmağı'nın karşı yakasında seninle birlikte olan ve kendisine tanıklık ettiğin adam, işte O vaftiz ediyor ve herkes O'na gidiyor" dediler.

27 John replied, "A person cannot receive even one thing unless it is given him from heaven.

27 Yahya şöyle karşılık verdi: "İnsana gökten verilmedikçe, o tek bir şey bile alamaz."

28 You yourselves can testify: I said 'I'm not the Christ, but sent ahead of him.'

28 'Ben Mesih değilim, ama O'nun önünden gönderildim' dediğime siz kendiniz tanıklık edebilirsiniz.

29 The one with the bride is the bridegroom—Jesus. The bridegroom's friend, who stands and hears him, rejoices greatly at the bridegroom's voice. So my joy is now complete.

29 Geline sahip olan, güveydir — İsa. Güveyin yanında durup onu dinleyen dostu ise güveyin sesiyle çok sevinir. İşte benim sevincim şimdi tam oldu.

30 He must increase, but I must decrease."

30 O büyümeli, bense küçülmeliyim.

31 The one who comes from above is above all. The one from earth belongs to earth and speaks in an earthly way. The one who comes from heaven is above all.

31 Yukarıdan gelen, her şeyin üstündedir. Yeryüzünden olan yeryüzüne aittir ve yeryüzüne özgü biçimde konuşur. Gökten gelen ise her şeyin üstündedir.

32 He bears witness to what he has seen and heard, yet no one receives his testimony.

32 Gördüğüne ve işittiğine tanıklık eder, ama kimse O'nun tanıklığını kabul etmez.

33 Whoever receives his testimony confirms that our Father is true.

33 O'nun tanıklığını kabul eden, Babamız'ın gerçek olduğunu onaylamış olur.

34 The one our Father sent speaks our Father's words, for he gives the Holy Spirit without measure.

34 Çünkü Babamız'ın gönderdiği kişi Babamız'ın sözlerini söyler; çünkü O, Kutsal Ruh'u ölçüsüzce verir.

35 Our Father loves the Son and has given all things into his hand.

35 Babamız Oğlu'nu sever ve her şeyi O'nun eline vermiştir.

36 Whoever believes in the Son has eternal life; whoever disobeys the Son won't see life—our Father's wrath remains on him.

36 Oğul'a iman edenin sonsuz yaşamı vardır; Oğul'a itaat etmeyen ise yaşamı görmeyecek, tersine Babamız'ın gazabı onun üzerinde kalacaktır.