लूक 1

1 ¹ आमच्यामध्ये ज्या गोष्टी पूर्ण झाल्या आहेत त्यांचा क्रमवार वृत्तान्त लिहिण्याचे काम पुष्कळांनी हाती घेतले आहे. ² आरंभापासून जे प्रत्यक्ष साक्षीदार व वचनाचे सेवक होते, त्यांनी या गोष्टी आम्हांला दिल्या, त्याप्रमाणे; ³ म्हणून हे थियफिल महाराज, मीही सर्व गोष्टींचा आरंभापासून बारकाईने शोध घेऊन त्या तुझ्यासाठी क्रमवार लिहाव्यात असे ठरवले, ⁴ यासाठी की, जे शिक्षण तुला मिळाले आहे त्याविषयीची निश्चितता तुला कळावी.

पिता जखऱ्याला पुत्राचे वचन देतो

⁵ यहूदीयाचा राजा हेरोद याच्या दिवसांत जखऱ्या नावाचा एक याजक होता; तो अबीयाच्या याजकवर्गातला होता. त्याची पत्नी अलीशिबा ही अहरोनाच्या वंशातली होती. ^a a v5 याजकांचे चोवीस वर्ग करण्यात आले होते व ते आळीपाळीने मंदिरात सेवा करीत; अबीयाचा वर्ग आठवा होता. ⁶ ते दोघेही आमच्या पित्यासमोर नीतिमान होते, आणि त्याच्या सर्व आज्ञा व नियमांप्रमाणे निर्दोषपणे चालत होते. ⁷ परंतु त्यांना मूल नव्हते, कारण अलीशिबा वांझ होती, आणि ते दोघेही फार वृद्ध झाले होते.

⁸ मग असे झाले की, त्याच्या वर्गाची पाळी असताना तो आमच्या पित्यासमोर याजकाचे काम करीत होता, ⁹ याजकांच्या रीतीप्रमाणे, त्याच्या पवित्रस्थानात जाऊन धूप जाळण्याची चिठ्ठी टाकून त्याची निवड झाली. ¹⁰ आणि धूप जाळण्याच्या वेळी बाहेर सर्व लोकसमुदाय प्रार्थना करीत होता. ^b b v10 प्रत्येक सकाळी व संध्याकाळी पवित्रस्थानाच्या आत धूप जाळला जाई, आणि त्या वेळी लोक बाहेर जमून प्रार्थना करीत.

¹¹ तेव्हा आमच्या पित्याचा एक दूत धूपवेदीच्या उजव्या बाजूला उभा राहून त्याला दिसला. ¹² त्याला पाहून जखऱ्या घाबरून गेला, आणि त्याच्यावर भीती दाटली. ¹³ दूत त्याला म्हणाला, “जखऱ्या, भिऊ नकोस; तुझी प्रार्थना ऐकली गेली आहे. तुझी पत्नी अलीशिबा तुला पुत्र प्रसवेल; त्याचे नाव योहान ठेव.” ¹⁴ तुला आनंद व हर्ष होईल; आणि त्याच्या जन्मामुळे पुष्कळ जण आनंद करतील. ¹⁵ तो आमच्या पित्यासमोर थोर होईल; त्याने द्राक्षारस किंवा दुसरे मद्य कधीही पिऊ नये, आणि तो आपल्या आईच्या उदरातच पवित्र आत्म्याने परिपूर्ण होईल. ¹⁶ आणि तो इस्राएलाच्या संतानांपैकी पुष्कळांना त्यांच्या पित्याकडे परत वळवेल. ¹⁷ तो एलीयाच्या आत्म्याने व सामर्थ्याने आमच्या पित्यापुढे चालेल; तो वडिलांची मने त्यांच्या मुलांकडे वळवेल आणि आज्ञा न मानणाऱ्यांना नीतिमानांच्या ज्ञानाकडे वळवेल; अशा रीतीने आमच्या पित्यासाठी सिद्ध झालेले लोक तो तयार करील.

¹⁸ जखऱ्या दूताला म्हणाला, “हे मला कसे कळेल? कारण मी वृद्ध आहे आणि माझी पत्नीही फार वयस्कर झाली आहे.”

¹⁹ दूताने त्याला उत्तर दिले, “मी गब्रीएल आहे; मी आमच्या पित्यासमोर उभा राहणारा आहे, आणि तुझ्याशी बोलण्यास व तुला ही सुवार्ता सांगण्यास मला पाठवण्यात आले आहे.” ²⁰ आणि पाहा, ज्या दिवशी या गोष्टी घडतील त्या दिवसापर्यंत तू मुका होशील, बोलू शकणार नाहीस; कारण तू माझ्या शब्दांवर विश्वास ठेवला नाहीस, जे नेमलेल्या वेळी खरे ठरतील.

²¹ इकडे लोक जखऱ्याची वाट पाहत होते, आणि तो पवित्रस्थानात इतका वेळ का राहिला याचे त्यांना नवल वाटत होते. ²² तो बाहेर आल्यावर त्यांच्याशी बोलू शकला नाही, तेव्हा त्याला पवित्रस्थानात दृष्टान्त झाला होता हे त्यांनी ओळखले. तो त्यांना खुणा करीत राहिला आणि मुका राहिला. ²³ मग त्याच्या सेवेचे दिवस संपल्यावर तो आपल्या घरी गेला. ²⁴ या दिवसांनंतर त्याची पत्नी अलीशिबा गरोदर राहिली, आणि पाच महिने तिने स्वतःला लपवून ठेवले; ती म्हणाली, ²⁵ “लोकांमध्ये माझी अप्रतिष्ठा दूर करण्यासाठी ज्या दिवसांत आमच्या पित्याने माझ्याकडे कृपादृष्टीने पाहिले, त्या दिवसांत त्याने माझ्यासाठी हे केले.”

पिता गब्रीएलाला मरीयेकडे पाठवतो

²⁶ सहाव्या महिन्यात आमच्या पित्याने गब्रीएल दूताला गालील प्रांतातील नासरेथ नावाच्या नगरात पाठवले, ²⁷ दावीदाच्या घराण्यातील योसेफ नावाच्या मनुष्याशी वाग्दत्त झालेल्या एका कुमारिकेकडे; त्या कुमारिकेचे नाव मरीया होते. ²⁸ दूताने तिच्याकडे येऊन म्हटले, “कृपापात्रे, तुझे कल्याण असो! आमचा पिता तुझ्याबरोबर आहे.”

²⁹ परंतु त्याच्या बोलण्याने ती फार अस्वस्थ झाली, आणि हा कसला अभिवादन असावा याचा ती विचार करू लागली. ³⁰ दूत तिला म्हणाला, “मरीये, भिऊ नकोस, कारण आमच्या पित्याजवळ तुला कृपा प्राप्त झाली आहे.” ³¹ पाहा, तू गरोदर होशील व तुला पुत्र होईल, आणि तू त्याचे नाव येशू ठेव. ³² तो थोर होईल व त्याला परात्पराचा पुत्र म्हणतील, आणि आमचा पिता त्याला त्याचा पिता दावीद याचे राजासन देईल, ³³ आणि तो याकोबाच्या घराण्यावर सर्वकाळ राज्य करील; त्याच्या राज्याचा कधीही अंत होणार नाही.

³⁴ मग मरीया दूताला म्हणाली, “मी तर कुमारिका आहे, मग हे कसे होईल?”

³⁵ दूताने तिला उत्तर दिले, “पवित्र आत्मा तुझ्यावर येईल, आणि परात्पराचे सामर्थ्य तुझ्यावर सावली करील; म्हणून जो पवित्र बालक जन्मेल त्याला आमच्या पित्याचा पुत्र म्हणतील.” ³⁶ आणि पाहा, तुझी नातलग अलीशिबा हिनेही आपल्या वृद्धापकाळात पुत्र गर्भात धारण केला आहे; जिला वांझ म्हणत, तिचा हा सहावा महिना आहे. ³⁷ कारण आमच्या पित्याला कोणतीही गोष्ट अशक्य नाही.”

³⁸ मरीया म्हणाली, “मी आमच्या पित्याची दासी आहे; तू म्हटल्याप्रमाणे मला होवो.” मग दूत तिच्यापासून निघून गेला.

मरीया अलीशिबेला भेटते

³⁹ त्या दिवसांत मरीया उठून घाईने डोंगराळ प्रदेशातील यहूदाच्या एका नगरात गेली, ⁴⁰ आणि तिने जखऱ्याच्या घरात जाऊन अलीशिबेला अभिवादन केले. ⁴¹ मरीयेचे अभिवादन अलीशिबेने ऐकताच तिच्या उदरातील बाळ उड्या मारू लागले, आणि अलीशिबा पवित्र आत्म्याने परिपूर्ण झाली. ⁴² ती मोठ्याने ओरडून म्हणाली, “स्त्रियांमध्ये तू धन्य आहेस, आणि तुझ्या उदराचे फळही धन्य आहे! ⁴³ आणि माझ्या प्रभूच्या आईने माझ्याकडे यावे, हा मान मला कोठून? ⁴⁴ कारण पाहा, तुझ्या अभिवादनाचा शब्द माझ्या कानी पडताच माझ्या उदरातील बाळ आनंदाने उड्या मारू लागले. ⁴⁵ आमच्या पित्याने तिला जे सांगितले ते पूर्ण होईल असा विश्वास तिने ठेवला, म्हणून ती धन्य आहे.

मरीयेचे स्तुतिगीत

⁴⁶ मग मरीया म्हणाली, “माझा जीव आमच्या पित्याचा गौरव करतो, ⁴⁷ आणि माझा आत्मा आमचा पिता, माझा तारणारा, याच्या ठायी आनंद करतो, ⁴⁸ कारण त्याने आपल्या दासीच्या दीन स्थितीकडे पाहिले आहे. पाहा, आतापासून सर्व पिढ्या मला धन्य म्हणतील; ⁴⁹ कारण त्या समर्थाने थोर कृत्ये केली आहेत, ती माझ्यासाठी; आणि त्याचे नाव पवित्र आहे. ⁵⁰ आणि पिढ्यानपिढ्या जे त्याचे भय धरतात, त्यांच्यावर त्याची दया असते. ⁵¹ त्याने आपल्या भुजेने सामर्थ्य दाखवले आहे; गर्विष्ठांना त्याने विखरून टाकले आहे, त्यांच्या अंतःकरणातील कल्पनांसकट; ⁵² त्याने बलवानांना त्यांच्या राजासनांवरून खाली आणले आहे, आणि दीनांना उंच केले आहे; ⁵³ त्याने भुकेल्यांना उत्तम पदार्थांनी तृप्त केले आहे, आणि धनवानांना रिकाम्या हाती परत पाठवले आहे. ⁵⁴ त्याने आपला सेवक इस्राएल याला साहाय्य केले आहे, आपल्या दयेची आठवण ठेवून, ⁵⁵ जसे त्याने आमच्या पूर्वजांना सांगितले होते, अब्राहामाला व त्याच्या संततीला सर्वकाळासाठी.”

⁵⁶ मरीया सुमारे तीन महिने तिच्याजवळ राहिली आणि मग आपल्या घरी परत गेली.

योहानाचा जन्म

⁵⁷ अलीशिबेची प्रसूतीची वेळ भरली, आणि तिला पुत्र झाला. ⁵⁸ आमच्या पित्याने तिच्यावर मोठी दया केली आहे हे ऐकून तिचे शेजारी व नातलग तिच्याबरोबर आनंद करू लागले. ⁵⁹ आठव्या दिवशी ते बालकाची सुंता करण्यास आले, आणि त्याच्या वडिलांच्या नावावरून त्याचे नाव जखऱ्या ठेवणार होते. ⁶⁰ परंतु त्याची आई म्हणाली, “नाही; त्याचे नाव योहान ठेवावे.”

⁶¹ ते तिला म्हणाले, “तुझ्या नातलगांमध्ये या नावाचा कोणीही नाही.” ⁶² मग बालकाचे नाव काय ठेवावे अशी जखऱ्याची इच्छा आहे, हे त्यांनी त्याच्या वडिलांना खुणेने विचारले.

⁶³ त्याने लिहिण्याची पाटी मागून घेतली व लिहिले, “त्याचे नाव योहान आहे.” तेव्हा सर्वांना नवल वाटले. ⁶⁴ आणि लगेच त्याचे तोंड उघडले व त्याची जीभ मोकळी झाली, आणि तो बोलू लागला व आमच्या पित्याचा धन्यवाद करू लागला. ⁶⁵ त्यांच्या सर्व शेजाऱ्यांना भीती वाटली, आणि यहूदीयाच्या सर्व डोंगराळ प्रदेशात या सर्व गोष्टींची चर्चा होऊ लागली. ⁶⁶ आणि ज्यांनी ऐकले त्या सर्वांनी या गोष्टी आपल्या मनात ठेवल्या आणि म्हणाले, “हे बालक तरी कोण होईल?” कारण आमच्या पित्याचा हात त्याच्याबरोबर होता.

जखऱ्या भविष्यवाणी करतो

⁶⁷ त्याचे वडील जखऱ्या पवित्र आत्म्याने परिपूर्ण झाले आणि भविष्यवाणी करून म्हणाले, ⁶⁸ “इस्राएलाचा आमचा पिता धन्य असो, कारण त्याने आपल्या लोकांची भेट घेतली व त्यांचा उद्धार केला आहे, ⁶⁹ आणि त्याने आपला सेवक दावीद याच्या घराण्यात आमच्यासाठी एक समर्थ तारणारा उभा केला आहे, ⁷⁰ जसे त्याने आपल्या पवित्र संदेष्ट्यांच्या मुखाने सांगितले होते, फार पूर्वी, ⁷¹ म्हणजे आमच्या शत्रूंपासून आमचे तारण व्हावे, आणि आमचा द्वेष करणाऱ्या सर्वांच्या हातातून; ⁷² आमच्या पूर्वजांना वचन दिलेली दया दाखवावी, आणि आपल्या पवित्र कराराची आठवण ठेवावी, ⁷³ आमचा पूर्वज अब्राहाम याच्याशी त्याने घेतलेली शपथ, ती अशी की, आम्हांला हे द्यावे ⁷⁴ आमच्या शत्रूंच्या हातातून सोडवले जाऊन आम्ही निर्भयपणे त्याची सेवा करावी, ⁷⁵ पवित्रतेने व नीतिमत्तेने त्याच्यासमोर आमच्या आयुष्यभर वावरावे. ⁷⁶ आणि हे बाळा, तुला परात्पराचा संदेष्टा म्हणतील; कारण तू प्रभूपुढे चालशील त्याचे मार्ग सिद्ध करण्यासाठी, ⁷⁷ त्याच्या लोकांना तारणाचे ज्ञान द्यावे, त्यांच्या पापांच्या क्षमेद्वारे, ⁷⁸ आमच्या पित्याच्या कोमल दयेमुळे, जिच्यायोगे उंचावरून उगवणारा सूर्योदय आम्हांला भेटेल, ^c c v78 ‘उंचावरून उगवणारा सूर्योदय’ हे येशूचे एक नाव आहे — अंधारात असलेल्यांना घराकडे मार्ग दाखवण्यासाठी आमचा पिता जो उगवता प्रकाश पाठवतो, तो हाच. ⁷⁹ अंधारात बसलेल्यांना प्रकाश द्यावा, आणि मृत्यूच्या छायेत बसलेल्यांनाही, आमची पावले शांतीच्या मार्गात लावावीत.”

⁸⁰ ते बालक वाढत गेले व आत्म्याने बलवान होत गेले, आणि इस्राएलासमोर प्रगट होण्याच्या दिवसापर्यंत ते रानात राहिले.