१ राजे 1

1 ¹ राजा दावीद वृद्ध झाला होता, त्याचे वय बरेच झाले होते. त्यांनी त्याला वस्त्रांनी झाकले, तरी त्याला ऊब येईना. ² त्याचे सेवक त्याला म्हणाले, “माझ्या धन्या राजासाठी एखादी तरुण कुमारी शोधावी; तिने राजाची सेवा करावी व त्याची काळजी घ्यावी. तिने तुमच्या कुशीत निजावे, म्हणजे माझ्या धन्या राजाला ऊब राहील.” ³ त्यांनी सर्व इस्राएलात एका सुंदर तरुणीचा शोध केला, आणि शूनेमकर अबीशग सापडली; तिला त्यांनी राजाकडे आणले. ⁴ ती तरुणी अतिशय सुंदर होती. ती राजाची सेवा-शुश्रूषा करू लागली व त्याची काळजी घेऊ लागली, पण राजाचा तिच्याशी संबंध आला नाही.

अदोनीया राजासन बळकावू पाहतो

⁵ हग्गीथेचा मुलगा अदोनीया स्वतःला उंचावून म्हणू लागला, “मीच राजा होईन.” त्याने रथ, स्वार व आपल्यापुढे धावणारे पन्नास माणसे मिळवली. ⁶ त्याच्या वडिलांनी, “तू असे का केलेस?” असे विचारून त्याला कधी दुखावले नव्हते. तोही अतिशय देखणा होता; अबशालोमानंतर त्याचा जन्म झाला होता. ⁷ त्याने सरूवेचा मुलगा यवाब व याजक अब्याथार यांच्याशी विचारविनिमय केला; त्यांनी अदोनीयाला पाठिंबा दिला व त्याला मदत केली. ⁸ पण याजक सादोक, यहोयादाचा मुलगा बनाया, संदेष्टा नाथान, शिमी, रेई व दावीदाचे वीर हे अदोनीयाच्या बाजूला नव्हते.

⁹ अदोनीयाने एन-रोगेलाजवळील जोहेलेथ खडकाशी मेंढरे, बैल व पुष्ट पशू यांचे यज्ञ केले; आणि त्याने आपले सर्व भाऊ—राजाचे पुत्र—व यहूदाचे सर्व राजकीय अधिकारी यांना आमंत्रण दिले. ¹⁰ पण संदेष्टा नाथान, बनाया, पराक्रमी वीर व आपला भाऊ शलमोन यांना त्याने आमंत्रण दिले नाही.

¹¹ नाथान शलमोनाची आई बथशेबा हिला म्हणाला, “हग्गीथेचा मुलगा अदोनीया राज्य करीत आहे, आणि आपला धनी दावीद याला हे ठाऊकही नाही, हे तू ऐकले नाहीस काय? ¹² तर आता मी तुला सल्ला देतो, म्हणजे तू आपला व आपला मुलगा शलमोन याचा जीव वाचवशील. ¹³ राजा दावीदाकडे जाऊन म्हण, ‘माझ्या धन्या राजा, तुझा मुलगा शलमोन माझ्यानंतर राज्य करील व माझ्या राजासनावर बसेल, अशी शपथ तू आपल्या दासीला वाहिली नव्हतीस काय? मग अदोनीया का राज्य करीत आहे?’ ¹⁴ तू तेथे राजाशी बोलत असतानाच, मी तुझ्यामागून आत येईन व तुझ्या बोलण्याला दुजोरा देईन.”

¹⁵ बथशेबा राजाच्या शयनगृहात त्याच्याकडे गेली—राजा फार वृद्ध झाला होता, आणि शूनेमकर अबीशग त्याची सेवा करीत होती. ¹⁶ बथशेबेने नमन करून राजाला मुजरा केला. राजाने विचारले, “तुला काय हवे आहे?”

¹⁷ ती म्हणाली, “माझ्या धन्या, तुम्ही आपल्या पित्याची शपथ वाहून मला वचन दिले होते: ‘तुझा मुलगा शलमोन माझ्यानंतर राज्य करील व माझ्या राजासनावर बसेल.’” ¹⁸ पण आता अदोनीया राजा झाला आहे, आणि माझ्या धन्या राजा, तुम्हांला ते ठाऊकही नाही. ¹⁹ त्याने बैल, पुष्ट पशू व पुष्कळ मेंढरे यांचे यज्ञ केले, आणि राजाच्या सर्व पुत्रांना, याजक अब्याथाराला व सेनापती यवाबाला आमंत्रण दिले; पण तुमचा दास शलमोन याला मात्र आमंत्रण दिले नाही. ²⁰ माझ्या धन्या राजा, सर्व इस्राएलाचे डोळे तुमच्याकडे लागले आहेत की, माझ्या धन्या राजानंतर त्याच्या राजासनावर कोण बसेल, हे तुम्ही त्यांना सांगावे. ²¹ नाहीतर, माझा धनी राजा आपल्या पूर्वजांबरोबर विसावा घेईल तेव्हा, मी व माझा मुलगा शलमोन अपराधी ठरू.

²² ती राजाशी बोलत असतानाच, संदेष्टा नाथान आला. ²³ त्यांनी राजाला सांगितले, “संदेष्टा नाथान आला आहे.” तो आत गेला व राजाला भूमीपर्यंत नमन करून दंडवत घातले.

²⁴ नाथान म्हणाला, “माझ्या धन्या राजा, ‘अदोनीया माझ्यानंतर राज्य करील व माझ्या राजासनावर बसेल,’ असे तुम्ही म्हटले काय? ²⁵ आज तो खाली गेला व त्याने बैल, पुष्ट पशू व पुष्कळ मेंढरे यांचे यज्ञ केले, आणि राजाच्या सर्व पुत्रांना, सेनापतींना व याजक अब्याथाराला आमंत्रण दिले. ते त्याच्यासमोर खातपीत आहेत आणि ‘अदोनीया राजा चिरायू होवो!’ असा जयघोष करीत आहेत. ²⁶ पण मला—तुमचा दास—याजक सादोक, यहोयादाचा मुलगा बनाया व तुमचा दास शलमोन यांना अदोनीयाने आमंत्रण दिले नाही. ²⁷ माझ्या धन्या राजाच्या आज्ञेनेच हे झाले काय, आणि तुमच्यानंतर तुमच्या राजासनावर कोण बसेल हे आपल्या दासांना न कळवताच?”

शलमोन राज्य करील अशी दावीदाची शपथ

²⁸ राजा दावीदाने उत्तर दिले, “बथशेबेला माझ्याकडे बोलवा.” ती राजासमोर येऊन त्याच्यापुढे उभी राहिली. ²⁹ राजाने शपथ वाहिली, “ज्याने माझा जीव सर्व संकटांतून सोडवला, तो आमचा पिता जिवंत आहे, त्याची शपथ— ³⁰ आमच्या पित्याची, इस्राएलाच्या देवाची शपथ वाहून मी तुला वचन दिले होते की, तुझा मुलगा शलमोन माझ्यानंतर राज्य करील व माझ्या जागी माझ्या राजासनावर बसेल; तेच मी आज करीन.”

³¹ बथशेबेने भूमीपर्यंत मस्तक लववून राजापुढे दंडवत घातले आणि म्हणाली, “माझा धनी राजा दावीद सदा चिरायू होवो!”

³² राजा दावीद म्हणाला, “याजक सादोक, संदेष्टा नाथान व यहोयादाचा मुलगा बनाया यांना बोलवा.” ते राजासमोर आले. ³³ राजा त्यांना म्हणाला, “तुमच्या धन्याच्या सेवकांना बरोबर घ्या, माझा मुलगा शलमोन याला माझ्याच खेचरावर बसवा आणि त्याला गीहोनास खाली घेऊन जा. ³⁴ तेथे याजक सादोक व संदेष्टा नाथान यांनी त्याला इस्राएलाचा राजा म्हणून अभिषेक करावा; रणशिंग वाजवा आणि ‘शलमोन राजा चिरायू होवो!’ असा जयघोष करा. ³⁵ मग त्याच्यामागून वर या; तो येऊन माझ्या राजासनावर बसेल व माझ्या जागी राज्य करील, कारण इस्राएल व यहूदा यांच्यावर अधिपती होण्यासाठी मी त्याला नेमले आहे.”

³⁶ यहोयादाचा मुलगा बनाया राजाला उत्तरला, “आमेन! माझ्या धन्या राजाचा देव, आमचा पिता, तसेच घडवो. ³⁷ आमचा पिता जसा माझ्या धन्या राजाबरोबर होता, तसाच तो शलमोनाबरोबरही असो, आणि त्याचे राजासन माझा धनी राजा दावीद याच्या राजासनाहूनही थोर करो.”

³⁸ याजक सादोक, संदेष्टा नाथान, यहोयादाचा मुलगा बनाया, आणि करेथी व पलेथी लोक खाली गेले; त्यांनी शलमोनाला राजा दावीदाच्या खेचरावर बसवले आणि त्याला गीहोनास आणले. ³⁹ याजक सादोकाने मंडपातून तेलाचे शिंग घेतले व शलमोनाला अभिषेक केला. त्यांनी रणशिंग वाजवले आणि सर्व लोकांनी जयघोष केला, “शलमोन राजा चिरायू होवो!”

⁴⁰ मग सर्व लोक बासऱ्या वाजवत, अत्यानंद करीत त्याच्यामागून वर गेले; आणि त्यांच्या गजराने भूमी दुभंगेल असे झाले.

⁴¹ अदोनीया व त्याच्याबरोबरचे सर्व पाहुणे भोजन आटोपत असताना त्यांनी हा आवाज ऐकला. रणशिंगाचा नाद ऐकून यवाबाने विचारले, “नगरात एवढा गोंधळ का माजला आहे?”

⁴² तो बोलत असतानाच याजक अब्याथाराचा मुलगा योनाथान आला. अदोनीया म्हणाला, “आत ये—तू योग्य माणूस आहेस, आणि खात्रीने तू शुभवार्ता आणली असशील.”

⁴³ पण योनाथान अदोनीयाला म्हणाला, “नाही—आपला धनी राजा दावीद याने शलमोनाला राजा केले आहे. ⁴⁴ राजाने याजक सादोक, संदेष्टा नाथान, यहोयादाचा मुलगा बनाया, आणि करेथी व पलेथी लोक त्याच्याबरोबर पाठवले; त्यांनी त्याला राजाच्या खेचरावर बसवले. ⁴⁵ याजक सादोक व संदेष्टा नाथान यांनी गीहोनास त्याला राजा म्हणून अभिषेक केला, आणि ते तेथून आनंदोत्सव करीत वर आले; त्यामुळेच नगर दुमदुमून गेले आहे—तोच आवाज तुम्ही ऐकला. ⁴⁶ एवढेच नव्हे, तर शलमोन राजासनावर बसलादेखील आहे. ⁴⁷ राजाचे सेवकही आपला धनी राजा दावीद याचे अभिनंदन करण्यास आले, म्हणाले, ‘तुमचा पिता शलमोनाचे नाव तुमच्या नावाहून थोर करो, आणि त्याचे राजासन तुमच्या राजासनाहून थोर करो.’ तेव्हा राजाने अंथरुणावरच नमन केले. ⁴⁸ राजा असेही म्हणाला, ‘आमचा पिता, इस्राएलाचा देव, धन्यवादित असो; ज्याने आज माझ्या राजासनावर बसणारा कोणी दिला, आणि माझ्या स्वतःच्या डोळ्यांनी मी ते पाहिले.’”

⁴⁹ तेव्हा अदोनीयाचे सर्व पाहुणे भयभीत झाले. ते उठले आणि प्रत्येक जण आपापल्या वाटेने पांगून गेला. ⁵⁰ पण अदोनीया शलमोनाला भिऊन उठला, गेला आणि त्याने वेदीची शिंगे धरली. ^a a v50 वेदीचे बाहेर आलेले कोपरे (शिंगे) धरणे ही आश्रय मागण्याची प्राचीन कृती होती—दयेची व मृत्युदंडापासून संरक्षणाची आर्त विनवणी. ⁵¹ शलमोनाला सांगण्यात आले, “अदोनीया तुला भितो आणि त्याने वेदीची शिंगे धरली आहेत; तो म्हणतो, ‘शलमोन राजा आपल्या दासाला तलवारीने मारणार नाही, अशी शपथ त्याने आधी मला वाहावी.’”

⁵² शलमोन म्हणाला, “तो योग्य निघाला तर त्याचा एक केसही भूमीवर पडणार नाही; पण त्याच्यात दुष्टता आढळली तर तो मरेल.”

⁵³ राजा शलमोनाने माणसे पाठवली, आणि त्यांनी त्याला वेदीवरून खाली आणले. तो येऊन राजा शलमोनाला नमन करून दंडवत घातले, आणि शलमोन त्याला म्हणाला, “घरी जा.”